Đề cương Lý thuyết văn hóa

Tên môn học: Lý thuyết văn hóa Số tín chỉ: 2 Phân bố thời gian:  Bài giảng: 35 tiết. Thảo luận: 10 thảo luận Điều kiện tiên quyết: Học xong kiến thức cơ sở ngành Nhân học Trình độ: kiến thức ngành Nhân học Tiêu chuẩn đánh giá: Dự lớp tối thiểu 80% Thi hết môn Thang điểm: 10 đ Mục tiêu môn học Cung cấp kiến thức cơ bản và hệ thống cho sinh viên về lý thuyết văn hoá theo cách tiếp cận của Nhân học về các vấn đề: các khái niệm liên quan đến văn hoá, bản chất của văn hoá, cấu trúc và chức năng của văn hoá, văn hoá và biểu tượng, các khuynh hướng trong giao lưu và tiếp xúc văn hoá, văn hoá và phát triển… Giúp sinh viên vận dụng kiến thức lý thuyết về văn hoá vào việc nghiên cứu những vấn đề liên quan đến văn hoá nói chung và văn hoá các dân tộc ở Việt Nam nói riêng. 9. Tài liệu học tập * Tài liệu tiếng Việt Nghị quyết hội nghị lần thứ 5, BCH Trung ương Đảng (khóa VIII) về xây dựng và phát triển nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc. Trần Văn Bính, Bảo vệ, phát huy văn hóa dân tộc trong quá trình mở cửa ở nước ta hiện nay”, NXB Chính trị Quốc gia, Hà Nội, 1996. Phương pháp luận về vai trò của văn hóa trong phát triển, NXB Khoa học xã hội, Hà Nội, 1993. Nhiều tác giả. Văn hoá học đại cương và cơ sở văn hoá Việt Nam. Nxb. Giáo dục, 1997. Trần Ngọc Thêm. Tìm về bản sắc văn hoá Việt Nam.Nxb. TP. HCM, 1996. GS.TS. Phạm Đức Dương. Từ văn hoá đến văn hoá học. Viện văn hoá & Nxb. Văn hoá thông tin. Hà Nội, 2002. TS. Vũ Minh Chi. Nhân học văn hoá, con người với thiên nhiên, xã hội và thế giới siêu nhiên ( sách tham khảo ). Nxb. Chính trị quốc gia, 2004. * Tài liệu tiếng Anh Bodleu, John H. Antropology and Contemporary Human Proplems, Mountain View, CA: Mayfield, 1985. Kottak, P. Conrad, Antropology: The Exploration of Concepts and Definitions, 1952, New York: Vintage. Linton, The Science of Man in the World Crisic, New York: Colombia University Press . Smith, Sheldon & Philip D. Young, 1998, Cultural Anthropology: Understanding a Word in Transition, Boston: Allyn & Bacon. White, Leslie, The Science of Culture : A study of Man and Civilization, 1988, New York. 10. Nội dung chi tiết môn học Chương 1 KHÁI NIỆM VĂN HOÁ VÀ BẢN CHẤT CỦA VĂN HOÁ Các cách hiểu và định nghĩa khác nhau về văn hoá Thuật ngữ văn hoá Các định nghĩa khác nhau về văn hoá Bản chất của văn hoá Văn hoá là sự thích ứng với môi trường sống Thích ứng với môi trường tự nhiên Thích ứng với môi trường xã hội Môi trường nội tâm Tính phổ biến, tính đặc thù của văn hoá Chương2 TIẾP CẬN VĂN HOÁ TRONG LÝ THUYẾT NHÂN HỌC VĂN HOÁ Tiếp cận văn hoá theo trường phái Tiến hoá luận Tiếp cận văn hoá theo trường phaí Chức năng luận Tiếp cận văn hoá theo trường phái Cấu trúc luận Tiếp cận văn hoá theo khuynh hướng Sinh thái văn hoá Tiếp cận văn hoá theo Nhân học tâm lý Tiếp cận văn hoá theo Nhân học Nhận thức Phương pháp luận nghiên cứu của Nhân học văn hoá Nghiên cứu văn hoá dưới cái nhìn tổng thể Nghiên cứu văn hoá như là một hệ thống biễu tượng Nghiên cứu văn hoá theo không gian và thời gian văn hoá Chương 3 CẤU TRÚC, LOẠI HÌNH VÀ CHỨC NĂNG CỦA VĂN HOÁ Các cách phân loại khác nhau về cấu trúc của văn hoá Loại hình văn hoá Các quan niệm khác nhau về chức năng của văn hoá Chương 4 THẾ GIỚI BIỂU TƯỢNG TRONG NGHIÊN CỨU NHÂN HỌC VĂN HOÁ Khả năng biểu trưng hoá của con người và các loại phản xạ Cuộc sống với ba thế giới của con người: Thế giới thực tại, thế giới ý niệm và thế giới biểu tượng Ngôn ngữ và văn hoá Chương 5 GIAO LƯU VÀ TIẾP XÚC VĂN HOÁ Khái niệm giao lưu và tiếp xúc văn hoá Một số khaí niệm liên quan đến giao lưu tiếp xúc văn hoá Những nhân tố tác động đến quá trình giao lưu tiếp xúc văn hoá Các khuynh hướng của diễn trình giao lưu tiếp xúc văn hoá Những hệ quả kéo theo của quá trình giao lưu tiếp xúc văn hoá Chương 6 VĂN HOÁ VÀ PHÁT TRIỂN Các quan niệm khác nhau về vai trò và vị trí của văn hoá Quan điểm của Đảng ta về vai trò của văn hoá trong sự nghiệp công nghiệp hoá hiện đại hoá đất nước Các xu hướng phát triển văn hoá ở nước ta trong hiện tại và tương lai 10. Kế hoạch giảng dạy và học tập cụ thể Số buổi Nội dung môn học Số tiết Nội dung học tập của sinh viên Số tiết 1 Chương 1 5 Khái niệm văn hóa và bản chất văn hóa 5 2 Chương 2 5 Tiếp cận văn hóa trong lý thuyết nhân học văn hóa 5 3 Chương 3 5 Cấu trúc loại hình và chức năng của văn hóa 5 4 Chương 4 5 Thế giới biểu tượng trong nghiên cứu nhân học văn hóa 5 5 Chương 5 5 Giao lưu tiếp xúc văn hóa 5 6 Chương 6 5 Văn hóa và phát triển 5